ورق سیاه چیست؟ معرفی انواع و کاربرد آنها 

ورق سیاه از پرکاربردترین انواع آهن آلات است و در ساخت کالاهای صنعتی آهنی همچون قطعات خودرو، پروفیل‌های ساختمانی و مخازن تانک مورد استفاده زیادی قرار ‌می‌گیرد. این ورق به دلیل تولید به صورت نورد گرم، ویژگی‌های خاص خود را دارد. در این مطلب قرار است به بررسی انواع ورق سیاه بپردازیم و کاربردها و ویژگی‌های آن را مورد بررسی قرار دهیم.

ورق سیاه چیست؟

ورق سیاه از انواع ورق‌های فولادی و آهن آلات است و در دمای بسیار بالا تولید می‌شود. تولید ورق سیاه در دمای بالا به شیوه نورد گرم، منجر به سطح خشن و نسبتا مات و برخورداری از ویژگی‌های منحصربفرد آن شده است. این ورق‌ که با عناوین ورق گرم و پلیت سیاه نیز شناخته می‌شود، از ویژگی‌های خوبی همچون انعطاف‌پذیری، استحکام و شکل‌پذیری بالا برخوردار است. سطح ورق کاملا سیاه، تیره و مات است و به شکل کلاف (رول) و یا شیت (فابریک) تولید می‌گردد.

انواع ورق سیاه

ورق سیاه از جهات مختلف همچون ظاهر، کاربرد و گرید قابل تقسیم است.

انواع ورق سیاه از نظر ظاهر:

• ورق سیاه رولی: این ورق‌ها به شکل نواری و رولی در کارخانجات تولید می‌شوند. ضخامت ورق‌های رولی معمولا در حدود 1.5 تا 15 میلی متر است و طول متغیری دارند.
• ورق سیاه شیت: این ورق‌ها در سایزهای مشخص تولید شده و به شکل صاف و تخت برش داده می‌شوند. از ورق‌های سیاه شیت بیشتر جهت تولید قطعات فلزی و ساخت‌وسازهای عمومی استفاده می‌شود. ورق سیاه شیت خود به دو دسته فابریک و برش خورده قابل تقسیم است که از نظر ابعاد با هم تفاوت دارند. ورق‌های فابریک ابعاد ثابتی دارند. در صورتی که ورق‌های برش خورده بر اساس نیاز پروژه در سایز مورد نظر برش داده می‌شوند.

انواع ورق سیاه از نظر کاربرد:

• ورق سیاه معمولی: ورق‌ سیاه معمولی از مقاومت و سختی کمتری نسبت به انواع صنعتی برخوردار است. برای همین بیشتر در صنایعی که به مقاومت بالا نیاز ندارند، استفاده می‌شود.
• ورق سیاه صنعتی: این ورق از مقاومت و استحکام بالایی برخوردار است و در برابر فرسایش و خوردگی دوام زیادی از خود نشان می‌دهد. از ورق‌های سیاه صنعتی در صنایع سنگین، کشتی‌سازی، خودروسازی و موارد مشابه استفاده می‌شود.

انواع ورق سیاه از نظر گرید و استانداردهای تولید:

• ورق سیاه گرید ST37: این ورق در سه درجه از کیفیت‌های متفاوت تولید شده و از انعطاف‌پذیری و جوش‌پذیری بالایی برخوردار می‌باشد.
• ورق سیاه گرید ST52: این ورق در صنایع سنگین کاربرد بالایی دارد و از مقاومت زیادی در برابر خمش و پیچش برخوردار می‌باشد. بیشترین کاربرد ورق ST52 در ساختمان‌سازی و ساخت شاسی خودروهای سنگین است.
• ورق سیاه گرید ST33: ورق سیاه ST33 از کربن کمی برخوردار است و پروسه ساخت سریع‌تری دارد. مقاومت این ورق کم و میزان انعطاف‌پذیری آن بالا است.
• ورق سیاه گرید ST44: این ورق ترکیب ورق‌های ST3 و ST52 است و از قابلیت جوشکاری و انعطاف‌پذیری بالایی برخوردار می‌باشد.
• ورق سیاه گرید A516: این ورق کشش نسبتا خوب و تحمل‌پذیری بالا در فشار و دمای زیاد را دارد و در صنایع نفت و گاز و ساخت مخازن از کاربرد بالایی برخوردار می‌باشد.
• ورق سیاه گرید A283: ورق سیاه A283 از استحکام کششی متوسط و قابلیت خمشی و جوشکاری مناسب برخوردار است و در ساخت دیگ بخار و مخازن تحت فشار مورد استفاده زیادی قرار می‌گیرد.
• ورق سیاه گرید CK53: مقاومت این ورق در برابر سایش و ضربه بالا است. با این حال به دلیل برخورداری از کروم کم، مقاومت زیادی در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی ندارد.
• ورق سیاه گرید MO40: این ورق مقاومت بالایی در برابر ضربه و فرسایش داشته و بیشتر در صنایع نفت و گاز و ساخت میل لینگ و کوپلینگ استفاده می‌شود.

ویژگی‌های ورق سیاه

مهمترین ویژگی‌ها و مشخصات ورق سیاه به شرح زیر است:

• دارای سطح تقریبا صاف و مات
• دارای لبه‌ها و گوشه‌های گرد
• موجود در ابعاد فابریک و رول با طول‌های متغیر
• موجود در عرض 600 تا 2000 میلی متر و ضخامت 1 تا 150 میلی متر
• دارای استحکام کششی بالا و خمکاری و شکل‌پذیری مناسب

کاربردهای ورق سیاه

مهمترین کاربردهای ورق سیاه عبارت است از:

• ساخت اسکلت فلزی ساختمان
• ساخت انواع مقاطع فولادی
• ساخت مخازن نگهداری سیالات
• ساخت کشتی و تجهیزات دریایی
• ساخت شاسی، قطعات و بدنه خودرو
• ساخت ماشین آلات و تجهیزات کشاورزی

ابعاد و ضخامت‌های ورق سیاه

ابعاد و ضخامت ورق‌های سیاه بر اساس نوع آن (شیت یا رول) متفاوت است. ورق‌های سیاه رول شده معمولا از ضخامت 1.5 تا 15 میلی متر و اندازه‌های 100، 125، 150 و 200 سانتی متر برخوردار بوده و طول متغیری دارند. ورق‌های سیاه فابریک یا شیت هم از ضخامت 15 میلی متر به بالا برخوردار بوده و در سایزهای متنوع قابل خرید می‌باشند. با این حال ابعادی همچون 2000 در 1000، 1000 در 6000، 2000 در 6000 و 2000 در 12000 از ابعاد پرکاربرد آن محسوب می‌شود.

مراحل تولید ورق سیاه

تولید ورق سیاه در چند مرحله صورت می‌گیرد. نحوه تولید آن هم معمولا به شیوه نورد گرم است.

• آماده‌سازی مواد خام: در مرحله اول مواد اولیه خام یعنی اسلب، فلزات پایه و شمش‌های فولادی، برای فرآیندهای ذوب کردن آماده می‌شوند.
• ذوب کردن مواد: مواد در کوره‌های مذاب با دمای بالا (معمولا بالای 1200 درجه سانتیگراد) قرار گرفته و ذوب می‌شوند. در این حالت یک ترکیب یکنواخت به دست می‌آید.
• تولید اسلب: بعد از ذوب مواد اولیه، فولاد مذاب در قالب‌های مشخص ریخته شده و بعد از سرد شدن به شمش اسلب در می‌آید.
• پوسته‌زدایی: لایه اکسید ایجاد شده بر روی شمش‌های اسلب، با فشار آب بالا یا سایر روش‌های مکانیکی حذف می‌شود. این عمل پوسته‌زدایی نام دارد و موجب پاک شدن سطح آن می‌شود.
• نورد گرم: در این مرحله که مهمترین مرحله تولید ورق سیاه است، شمش‌های اسلب از غلتک‌های بزرگ عبور داده شده و فشرده می‌شوند. این عمل چندین بار انجام شده و باعث رسیدن ورق‌ها به ابعاد و ضخامت مطلوب می‌شود.
• خنک‌سازی: در نهایت دمای ورق‌ها به 580 درجه سانتیگراد رسانده شده و خنک می‌شوند. خنک‌سازی با استفاده از آب یا هوای آزاد انجام شده و بر روی کیفیت، مقاومت و استحکام ورق تاثیر گذاشته می‌شود.
• بسته‌بندی: در نهایت ورق‌های آماده شده در طول و ابعاد مختلف برش خورده و به صورت رول یا شیت بسته‌بندی و عرضه می‌شوند.

کارخانه‌های تولید کننده ورق سیاه

بهترین کارخانجات تولید ورق سیاه در کشور عبارتند از:

• کارخانه فولاد اکسین خوزستان
• کارخانه فولاد کاویان اهواز
• مجتمع فولاد مبارکه اصفهان
• کارخانه ذوب آهن اصفهان
• مجتمع فولاد گیلان

خرید ورق سیاه از آهن کاو

اگر به دنبال مرکز معتبر برای خرید ورق سیاه هستید، از فروشگاه آهن کاو میتوانید اقدام کنید. آهن کاو از معتبرترین تامین کنندگان و فروشندگان در بازار فولاد محسوب شده و امکان خرید انواع ورق سیاه در گرید و سایزهای مختلف از آن فراهم است. خرید ورق سیاه اکسین اهواز، فولاد مبارکه و کاویان از این مجموعه به راحتی امکانپذیر است.